Świadczenie wspierające dla osoby w prywatnym domu opieki – wbrew ZUS?

 

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt: VI U 1800/25) zmienił decyzję odmowną ZUS w zakresie prawa do świadczenia wspierającego. Orzeczenie może mieć znaczenie dla wielu osób uprawnionych do świadczeń wspierających, którym organ odmawia prawa do owego świadczenia…

Jak wskazał w szczególności Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt: VI U 1800/25):

,,Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, ze zm.), która wprowadziła nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Ustawa ta określa warunki nabywania prawa do świadczenia mającego na celu wsparcie osób z niepełnosprawnościami, które mają największe trudności w samodzielnym funkcjonowaniu oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób.

Art. 3 ust. 2 tej ustawy stanowi, że świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18 roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

(…)

Odmawiając ubezpieczonej prawa do świadczenia wspierającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w …………. podniósł, że  …………. przebywa w placówce, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym. Kwestionując prawidłowość stanowiska organu rentowego ubezpieczona zakwestionowała wyłączenie jej z grona beneficjentów ustawy, wskazując, że przebywa w prywatnej placówce opiekuńczo-leczniczej, która jej zdaniem nie mieści się w definicji zawartej w przepisie art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym.

 

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ww. ustawy świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba, o której mowa w art. 3 ust. 2, została umieszczona w domu pomocy społecznej, w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich;

2) osoba, o której mowa w art. 3 ust. 2, jest uprawniona za granicą do świadczenia o podobnym charakterze do świadczenia wspierającego, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;

3) na osobę, o której mowa w art. 3 ust. 2, inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

(…)

W ustawie o pomocy społecznej zostały uregulowane zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS. Te zasady są inne w placówkach prowadzonych przez podmioty publiczne, a inne w tych prowadzonych przez podmioty niepubliczne.

Dom Seniora ,,——–‘’ prowadzi działalność na zasadach rynkowych, bez jakiegokolwiek finansowania ze środków publicznych (zarówno w formie i dotacji, jak i subwencji, kontraktów z NFZ czy innych źródeł wsparcia ze strony państwa lub jednostek samorządu terytorialnego). Oznacza to, że państwo nie ponosi żadnych kosztów utrzymania odwołującej jako pensjonariuszki placówki, zatem w przypadku przyznania ubezpieczonej prawa do świadczenia wspierającego nie można mówić o jakimkolwiek dublowaniu się ponoszonych przez państwo wydatków.”

Sąd wskazał w szczególności, iż zachodzi konieczność dokonania wykładni celowościowej (z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu wyroku), co uzasadnia odejście od wykładni literalnej przepisu.

Należy wskazać, iż kierunek zmiany decyzji ZUS był zgodny z odwołaniem od decyzji ZUS wniesionym przez naszą Kancelarię, nadto argumentacja wskazana w odwołaniu została w znacznej części, jak się wydaje, przez Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaakceptowana.

W ocenie autora niniejszego posta z kierunkiem wykładni przepisów zaprezentowanym przez Sąd należy się w pełni zgodzić. Dokonanie wykładni przepisu, którego literalna treść prowadzi do wniosków nie dających się pogodzić z zasadami systemu prawnego obowiązującego w Polsce jawi się jako w pełni słuszna oraz stanowiąca realizację sądowej kontroli stosowania przepisów prawa przez organy państwa.

Przy tym podkreślenia w mojej ocenie wymaga, iż ustawodawca w przypadku, gdyby chciał przerzucić realizację jego obowiązków (za pośrednictwem środków Skarbu Państwa) na obywatela powinien to jednoznacznie oraz wyraźnie wskazać, zaś działania takie powinien podejmować jedynie w przypadkach uzasadnionych istotnymi zasadami prawa w tym Konstytucji i tylko w przypadku, gdy nie istnieje odmienna możliwość ich realizacji.

KONTAKT Z KANCELARIĄ  – PORADY PRAWNE, PROWADZENIE SPRAW SĄDOWYCH I PRZED ORGANAMI ADMINISTRACJI

Jeśli chciałbyś uzyskać poradę prawną, lub też zlecić poprowadzenie sprawy sądowej, reprezentowanie Ciebie w postępowaniu przed organami administracji, w w/w zakresie, lub w szczególności w sprawie przeciwko: ZUS, KRUS, lub Twojej jako pracownika, pracodawcy, w zakresie między innymi:

  • odwołania od decyzji ZUS, w sprawie: prawa do emerytury w tym prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, o rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę rodzinną, rentę szkoleniową, podleganie ubezpieczeniu społecznemu, niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu, jako pracownik, zleceniobiorca, przedsiębiorca itd., w sprawie kwalifikacji umów o dzieło, o umorzenie należności ZUS, świadczenia przedemerytalne, uzyskanie prawa do układu ratalnego, o zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, inne świadczenia z ZUS, Odwołania od decyzji KRUS, itp.
  • w sprawie z zakresu prawa pracy: z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, odwołania od rozwiązania umowy o pracę, o wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, zapłatę odprawy, zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, sprostowanie świadectwa pracy, itp.

zachęcam do kontaktu, jak również zachęcam do zapoznania się z ofertą mojej Kancelarii w zakresie prowadzenia spraw: rodzinnych, spadkowych, z zakresu dochodzenia roszczeń (windykacji).