Prawo do emerytury

Prawo do emerytury przysługuje, co do zasady, kobietom, które ukończyły 60 lat oraz mężczyznom po ukończeniu 65 roku życia. Oprócz tego ubezpieczonym urodzonym przed 01.01.1949 roku przysługuje emerytura w wieku powszechnym. Aby się o nią ubiegać, należy jednak spełnić podstawowy warunek – trzeba mieć odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy. Dla kobiet wynosi on co najmniej 20 lat, natomiast dla mężczyzn minimum 25 lat. Okresy składkowe oznaczają wszystkie okresy, w których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne, a także niektóre okresy, kiedy osoba nie opłacała składek, ponieważ nie miała takiego obowiązku. Za takie okresy uznaje się:
• okres ubezpieczenia,
• okres pobierania zasiłku macierzyńskiego,
• okres działalności kombatanckiej,
• okres czynnej służby wojskowej,
• okres służby w Wojsku Polskim, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Służbie Celnej, Państwowej Straży Pożarnej lub Biurze Ochrony Rządu.

Za okresy nieskładkowe uznaje się w szczególności:
• okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów kodeksu pracy
• okresy pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego
• okresy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego

przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat. Mowa o okresach, których powodem była konieczność opieki nad członkiem rodziny innym niż dziecko, ale zaliczanym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Dotyczy to również opieki nad członkiem uznanym za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia

Komu przysługuje prawo do emerytury pomostowej?

Emerytura pomostowa przysługuje, co do zasady, niektórym osobom pracującym w szczególnych warunkach bądź wykonujących pracę o szczególnym charakterze. Katalog prac w warunkach szczególnych na potrzeby ustawy sformułowany jest w załączniku nr 1 i 2 do ustawy. Za szczególne warunki uważa się pracę na stanowiskach o znacznej szkodliwości dla zdrowia, a także o znacznym stopniu uciążliwości. Mogą być to również stanowiska, na których wymagana jest wysoka sprawność psychofizyczna. Wśród zawodów określanych jako praca w szczególnych warunkach znajdują się m.in. górnicy, ratownicy ratownictwa chemicznego, kominiarze, a także anestezjolodzy.

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikom wykonującym pracę w szczególnych warunkach, po spełnieniu określonych warunków. Pracownik starający się o taką emeryturę musi:
• być urodzony po 31.12.1948 roku,
• pracować w szczególnych warunkach co najmniej 15 lat,
• osiągnąć wymagany wiek,
• mieć wymagany okres składkowy i nieskładkowy,
• wykonywać pracę w szczególnych warunkach przed 01.01.1999 roku.

Wysokość odprawy emerytalnej nauczyciela

Nauczyciel może ubiegać się o odprawę emerytalną. Jej wysokość zależy od okresu przepracowanego w zawodzie. Pracownicy ze stażem krótszym niż 20 lat mają prawo do odprawy w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia, natomiast nauczyciele wykonujący swoją pracę dłużej niż 20 lat – mogą ubiegać się o odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Możliwe jest również uzyskanie odprawy w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia – przysługuje ona nauczycielom zatrudnionym na podstawie mianowania. W celu wyliczenia odprawy uwzględnia się wynagrodzenie pobierane jako ostatnie w szkole, w której dany nauczyciel pracował. Jest ono obliczane według zasad dotyczących ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.