Spadkobiercy wbrew ZUS nie odpowiadają za zobowiązania spadkodawcy?

radca prawny adwokat szczecin odwolanie od decyzji ZUS prawo pracy porada prawna dzial spadku rozwod 300x200 - Spadkobiercy wbrew ZUS nie odpowiadają za zobowiązania spadkodawcy?

Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 8.12.2020 r., sygn. akt: VI U 1650/19 zmienił na korzyść moich klientek decyzję ZUS w której stwierdzono ich odpowiedzialność za zobowiązania składkowe płatnika w kwocie 65 132 zł. Na czym oparł się Sąd wydając rozstrzygnięcie w sprawie, o tym w niniejszym poście….

Podstawa prawna.

Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania składkowe spadkodawcy.

Podstawę prawną w tym zakresie stanowią art. 31 i 32 w/w ustawy, które na pierwszy rzut oka  są dość trudne w odczytaniu przez przeciętnego obywatela.

Treść przepisów.

 Art. 31  Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 7a, art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33-33b, art. 38a, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3 i 5, art. 62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1 i 1a, art. 97a § 1-3, art. 98 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1-3, art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108 § 1, 3 i 4, art. 109 § 1 w zakresie art. 29, art. 109 § 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2 i § 3, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-5, art. 112b-114, art. 115-117, art. 117dart. 118 § 1 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

Art. 32 Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

 

Co wynika z powyższych przepisów?

Z przedmiotowych przepisów wynika w szczególności następujące.

Przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy przejmują jego spadkobiercy w rozumieniu prawa cywilnego (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej)..

Zgodnie z art. 26 ustawy Ordynacja podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki.

Zgodnie z art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka, a skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej; zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu; ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka; uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Natomiast odpowiedzialność majątkiem wspólnym nie dotyczy przy tym tych zobowiązań składkowych jednego z małżonków, które powstały przed zawarciem związku małżeńskiego. Przepis art. 29 § 1 OrdPod w zw. z art. 31 SysUbSpołU przyjmuje bowiem, że odpowiedzialność za wynikające z zobowiązań składkowych składki osób pozostających w związku małżeńskim obejmuje majątek odrębny (osobisty według przepisów KRO) płatnika oraz majątek wspólny małżonków. Współmałżonek odpowiadający za zaległość składkową małżonka nie może być więc utożsamiany z płatnikiem. Jego zobowiązanie wynika z długu małżonka – płatnika i ograniczone jest do odpowiedzialności z majątku wspólnego.

 

Co zrobić w przypadku wystąpienia długów spadkodawcy względem ZUS?

W pierwszej kolejności należy rozważyć czy nie warto odrzucić spadku, jeśli długi przewyższają majątek spadkodawcy.

 

Jak przedstawia się odpowiedzialność spadkobierców za długi?

Zgodnie z art. 98 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowej do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

Zgodnie z art. 98 § 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe (tj. podatki niezapłacone w terminie płatności, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy).

 

Jaki dzień ma znaczenie dla ustalenie odpowiedzialności spadkobierców?

Odpowiedzialność spadkodawców ocenia się zaś według stanu prawnego na dzień otwarcia i nabycia spadku czyli na dzień śmierci spadkodawcy a na zakres odpowiedzialności za długi spadkowe w sposób bezpośredni rzutuje sposób przyjęcia spadku.

W jakim zakresie odpowiadają spadkobiercy?

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku (art. 1030 KC).

Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.

Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 KC). W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia (art. 1031 § 1 KC). W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nieistniejące długi (art. 1031 § 2 KC).

Jak odrzucenie spadku wpływa na odpowiedzialność?

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje natomiast wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 KC). Przedmiotowe wpływa na brak jego odpowiedzialności za zaległości spadkodawcy.

 

Za co odpowiada spadkobierca?

Przedmiotem odpowiedzialności osób trzecich są zaległości składkowe płatnika, a więc wyłącznie zobowiązania, których termin płatności – wyznaczony w przewidziany przepisami prawa sposób – upłynął.

Zakres przedmiotowy odpowiedzialności bezwzględnie ograniczony jest zakresem odpowiedzialności podatnika (płatnika). Wygaśnięcie zobowiązania tego podmiotu automatycznie powoduje wygaśnięcie odpowiedzialności osoby trzeciej.

 

W sprawie rozpatrywanej przez Sąd kwestią istotną było to czy zobowiązania spadkodawcy tytułem składek faktycznie istniały. Organ przyjął bowiem, iż w świetle zarejestrowania przez spadkodawcę działalności gospodarczej i nie regulowania przez niego składek zobowiązania te istniały.

CEIDG a domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej.

Kwestia braku wyrejestrowania przedsiębiorcy ze składek na ubezpieczenia społeczne jest wysoce problematyczna, gdyż w świetle wpisów w CEIDG domniemuje, się że przedsiębiorca działalność gospodarczą prowadzi lub prowadził.

Osoby zainteresowane zachęcam do zapoznania się również z poniższym postem:

ZUS dochodzi składek, gdy nie wyrejestrowałeś działalności?

Na kim spoczywa ciężar dowodu?

Podkreślenia wymaga, że to na zobowiązanych do zapłaty spadkobiercach spoczywa ciężar wykazania, że nie ponoszą oni odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy.

W sprawie istotnym było wykazanie tego, iż pomimo zarejestrowania działalności gospodarczej spadkobierca z obiektywnych przyczyn tej działalności nie mógł prowadzić.

Wykazanie owych przyczyn leżało oczywiście po stronie zobowiązanych, ZUS ograniczył się do oparcia swej decyzji na podstawie treści wpisu do CEIDG.

W przedmiotowej sprawie po przeprowadzeniu dowodów z zeznań świadków oraz dokumentów Sąd uznał, że ze względu na stan zdrowia spadkodawca nie był w stanie działalności gospodarczej prowadzić.

Powyższe stało się podstawą do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS od, której zostało wniesione odwołanie do Sądu Ubezpieczeń Społecznych.

 

 

KONTAKT Z KANCELARIĄ  – PORADY PRAWNE, PROWADZENIE SPRAW SĄDOWYCH I PRZED ORGANAMI ADMINISTRACJI

Jeśli chciałbyś uzyskać poradę prawną, lub też zlecić poprowadzenie sprawy sądowej, reprezentowanie Ciebie w postępowaniu przed organami administracji, w w/w zakresie, lub w szczególności w sprawie przeciwko: ZUS, KRUS, lub Twojej jako pracownika, pracodawcy, w zakresie między innymi:

  • odwołania od decyzji ZUS, w sprawie: prawa do emerytury w tym prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, o rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę rodzinną, rentę szkoleniową, podleganie ubezpieczeniu społecznemu, niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu, jako pracownik, zleceniobiorca, przedsiębiorca itd., w sprawie kwalifikacji umów o dzieło, o umorzenie należności ZUS, świadczenia przedemerytalne, uzyskanie prawa do układu ratalnego, o zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, inne świadczenia z ZUS, Odwołania od decyzji KRUS, itp.
  • w sprawie z zakresu prawa pracy: z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, odwołania od rozwiązania umowy o pracę, o wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, zapłatę odprawy, zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, sprostowanie świadectwa pracy, itp.

zachęcam do kontaktu, jak również zachęcam do zapoznania się z ofertą mojej Kancelarii w zakresie prowadzenia spraw: rodzinnych, spadkowych, z zakresu dochodzenia roszczeń (windykacji).